Wet- en Regelgeving Vrijwilligerswerk
Kennis artikel
Wet- en regelgeving vrijwilligerswerk
Vrijwilligerswerk speelt een belangrijke rol in de samenleving en wordt in Nederland ondersteund door diverse wetten en regelingen. In principe mag iedereen vrijwilligerswerk doen, zolang het onbetaald is of slechts wordt beloond met een beperkte onkostenvergoeding of vrijwilligersvergoeding.
Organisaties die met vrijwilligers werken, hebben een zorgplicht. Dit betekent dat zij moeten zorgen voor een veilige werkomgeving, duidelijke afspraken en – waar nodig – passende begeleiding. Vaak wordt gewerkt met een vrijwilligersovereenkomst, waarin taken, verantwoordelijkheden en eventuele vergoedingen worden vastgelegd.
Voor bepaalde functies, met name wanneer vrijwilligers werken met kwetsbare doelgroepen, kan een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) verplicht of wenselijk zijn. Daarnaast vallen vrijwilligers in veel gevallen onder de aansprakelijkheidsverzekering van de organisatie of onder de landelijke vrijwilligersverzekering.
Ook fiscaal zijn er regels. Vrijwilligersvergoedingen mogen een vastgesteld maximum niet overschrijden; blijven ze daaronder, dan zijn ze meestal onbelast. De exacte voorwaarden en bedragen worden vastgesteld door de Belastingdienst. Voor actuele richtlijnen en wettelijke kaders kunnen organisaties terecht bij de Rijksoverheid.
Tot slot geldt dat vrijwilligerswerk binnen non-profitorganisaties, zoals stichtingen en verenigingen (waaronder instellingen met een Algemeen Nut Beogende Instelling-status), extra voordelen kan hebben, bijvoorbeeld op het gebied van giften en vergoedingen.
Kortom: vrijwilligerswerk is laagdrempelig, maar vraagt wel om zorgvuldige organisatie en naleving van de geldende wet- en regelgeving.
Inzicht in wetten en regels
Op Vrijwilligerswerk.nl vind je een goed overzicht van onderwerpen met betrekking tot wetten en regels.
WBTR, AVG, UBO
WBTR
Sinds 1 juli 2021 is de nieuwe WBTR (Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen) in werking. Dit is een wet die er voor moet zorgen dat het bestuur binnen vrijwilligersorganisaties en (sport)verenigingen goed is en blijft. Ook wordt hiermee de hoofdelijke aansprakelijkheid van bestuurders geregeld. Met de komst van de WBTR in 2021 is wet- en regelgeving voor verenigingen, stichtingen en coöperaties verder in lijn gebracht met wetgeving zoals die al gold voor commerciële organisaties. De WBTR gaat vooral in op bestuur en toezicht.
Lees meer meer over de belangrijkste punten.
AVG
Sinds 25 mei 2018 is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)-wet van toepassing voor alle organisaties die gegevens van personen (persoonsgegevens) bewaren. De regels gelden zowel voor het bewaren van gegevens in digitale bestanden als in mappen op een plank. Beide moeten veilig worden opgeborgen, zodat onbevoegden er niet zomaar bij kunnen. Benieuwd hoe je jouw organisatie AVG-bestendig kan maken? Met zeven stappen in dit stappenplan maak je jouw organisatie AVG-bestendig!
UBO’s (de uiteindelijke belanghebbende)
In juli 2018 is de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) gewijzigd. Je denk nu waarschijnlijk: is dat belangrijk voor een vrijwilligersorganisatie? Het antwoord is ja. Onderdeel van deze wijziging is namelijk dat alle organisaties, dus ook stichtingen en verenigingen, moeten registreren wie hun UBO’s zijn. Deze registratie moet je doen bij de Kamer van Koophandel.
Wat zijn UBO’s?
Iedere organisatie heeft een of meer UBO’s. UBO’s zijn de uiteindelijk belanghebbenden van een organisatie. Denk bijvoorbeeld aan mensen die meer dan 25% van de aandelen hebben in een BV. Of mensen die meer dan 25% stemrecht hebben bij een statutenwijziging van een stichting.
Wie zijn de UBO’s van jouw organisatie?
Organisaties zijn verplicht om na te gaan of er één of meerdere UBO’s zijn binnen hun organisatie. Dat geldt dus ook voor jouw stichting. Voor stichtingen en verenigingen zijn dat natuurlijke personen die:
- voor meer dan 25% begunstigde van het vermogen zijn;
- meer dan 25% stemrecht hebben;
- feitelijke zeggenschap op basis van andere middelen hebben.
Is er binnen jouw stichting of vereniging niemand die voldoet aan deze criteria? Dan betekent dat automatisch dat alle bestuurders van jouw organisatie worden aangewezen als UBO. Concreet betekent dit dat je alle mensen die als statutair bestuurder van je organisatie in het Handelsregister staan ingeschreven moet inschrijven als UBO. Je schrijft ze in dit geval niet in op basis van een belang, maar omdat ze de functie van bestuurder hebben. Dit komt vaak voor bij stichtingen met een ANBI-status.
Inschrijven UBO-register
Inschrijven van UBO’s voor jouw organisatie doe je hier. Registratie is verplicht vanaf 27 maart 2022. Let er ook op dat je vanaf deze datum wijzigingen doorgeeft als bestuursleden wisselen. Meer informatie vind je op de website van de Kamer van Koophandel
